استعمال مىشود . و قولهم فلانة خادمة غدأ ليس به وصف حقيقى و المعنى ستصير كذلك كما يق . حائضة غدأ . خادمية ( x demiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملازمت و نوكرى و خدمتگارى و عبوديت . و كار نوكرى . و كيفيت خدمتگارى . خاده ( x de ) ا . پ . چوب بلند و راست كه كشتىبانان بدان كشتى رانند . و چوبى كه جاروب بر سر آن بندند و با آن جاروب كنند . و چوبى كه دار سازند و مقصرين را بر آن كشند . و هر چوبى كه راست رسته باشد . و خاكنداز . خاذر ( x zer ) ا . ع . پنهان . و رو گردان . و پنهان از پادشاه و از ارباب طلب . خاذل ( x zel ) ص . ع . منهزم و هزيمت يافته . و آهوى ماده كه از آهوان ديگر بازمانده تفقد بچهء خود كند . و بازمانده و از يارى كسى دست كشيده . خار ( x r ) ا . پ . هر چيز نوك تيز كه مىخراشد . و شوك . و گياهى كه كه داراى شاخه‌هاى باريك نوك تيز و خراشنده باشد . و خس و خسك و خلاشه . و تيرهاى خارپشت . و استخوان ماهى . و نيش . و ناوك . و تژه و داز و خلاشه‌هاى جو و گندم . و سيخ پاى خروس . و پست و دون همت و خوار و ذليل . و دشمن . و ماه شب چهارده . و ناز و كرشمهء معشوق . و سنگ بسيار سخت . و نام بلوكى در رى . و خار آهنى : نيزه و ميخ آهنى . و خار دلوكش : قلابى كه بدان دول از چاه بيرون آورند . و خار راه : مخاطره . و خار سپهر : حادثه و آفت و آسيب . و خار سپيد : باد آورد . و خار شتر : گزنه و گياهى كه شتر از خوردن آن فربه مىشود . و خار شدن : حقير شدن و آسان شدن مو در شانه كردن . و خار كردن : حقير و ذليل كردن و آسان كردن مو در شانه نمودن . و خار واژگونه : خار سرنگون . و خار نهادن : نافرمانى نمودن و جفا كردن . و خار و ترنج : رنج و راحت و نكبت و دولت . و فقر و غنا . و خار و جمال : قسمى از خرما . و خار و خرما : تنگى و فراخى و غم و فرح و عسر و يسر . خارا ( x r ) ا . پ . سنگ بسيار سخت . و نوعى از پارچهء ابريشمى موج‌دار . خارا تراش ( x r - tar c ) ا . پ . سنگ تراش و سنگ‌بر . خارا سنگ ( x r - sang ) ا . پ . مرمر . خارا شكاف ( x r - cek f ) ا . پ . شكافندهء سنگ . خار انداز ( x r - and z ) ا . پ . نوعى از خارپشت . و قنفذ . خارانيدن ( x r nidan ) ف م . پ . خاريدن كنانيدن و فرمودن . خارآور ( x r - var ) ص . پ . خار دار و محل خارناك . خارائى ( x r 'i ) ص . پ . سختى بسيار و منسوب بپارچهء خارا . خارب ( x reb ) ص . ع . دزد و دزد شتر . ج : خراب و خرابة . و ويران كننده . خاربست ( x r - bast ) ا . پ . آنچه بر دور زراعت و سر ديوار باغ از خار و خلاشه بندند . و ديوارى از خار سازند . خاربن ( x r - bon ) ا . پ . بتهء خار . و ريشهء خار . ج : خاربنان . خاربنان ( x r - bon n ) پ . ج . خاربن . خارپشت ( x r - poct ) ا . پ . يكى از حيوانات پستاندار قاضمه كه بدنش از خارهاى بسيار پوشيده شده و جرور و چرغ و چزك و چبزك و شغر و شكر و چيز و نيز گويند و بزرگ آن را خار انداز و يا تيرانداز و جكاشه و جگاشه نيز گويند . و نام يك قسم ميوه . خارة ( x rat ) ع . ج . خير . خارج ( x rej ) ا و ص . ع . بيرون و بيرونى . و آنكه شورش نمايد و خروج كند . خارج ( x rej ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيرون و ظاهر و كنار و بيرونى مقابل اندرونى . و خارج آهنگ : مخالف آهنگ و ناموافق . و خارج جمع : مستقل و املاك مفروز و موضوع از طومار جمع‌بندى . و خارج حيطهء شمار : بىحساب و بىعدد . و خارج قسمت : باصطلاح حساب عددى را گويند كه پس از قسمت عدد بزرگتر بر عدد كوچكتر حاصل شود . و خارج كردن : هلانيدن و بيرون كردن . و خارج مركز : باصطلاح فيزيك گريزان از مركز . و باصطلاح هيئت دور از مركز را گويند . خارجا ( x r - j ) ا . پ . مكان و جاى خاردار . خارجا ( x rejan ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - از جهة خارج و از سمت بيرون و بطور خارج و از طرف ظاهر . خارجة ( x rejat ) ا . ع . نام چندين مرد كه مادرشان را ام الخارجة مىگفتند و گويند ام الخارجة نام زنى بود از قبيلهء بجيلة ولدت كثيرا من القبائل كان يقال لها خطب فتقول نكح و منه المثل : اسرع من نكاح ام خارجة . خارجنگ ( x rjang ) ا . پ . گياهى خاردار و معطر كه از آن ترشى سازند . خارجه ( x reje ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باصطلاح كتاب پاورقى را گويند . خارجى ( x reji ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب بخارج . و بيرونى . خارجى ( x rejyy ) ا . ع . كسى كه بذات خود مهتر شود بىاصالت . خارجى ( x rejiyy ) ص . ع . منسوب